Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Zgierzu

Idź do spisu treści

Menu główne

Trening Mieszk

działalność > projekty

Godnie mieszkać


Osoby z niepełnosprawnością intelektualną mieszkają głównie z rodzicami, w domach rodzeństwa, dalszej rodziny lub niespokrewnionych z nimi opiekunów. Jeśli tam, z różnych przyczyn (np. utrata bliskich lub brak ich zgody na opiekę) nie znajdują miejsca, stają się pensjonariuszami domów pomocy społecznej. Trafiają tam nie tylko osoby z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim, często sprzężoną z innymi rodzajami niepełnosprawności(np. ruchową), wymagające opieki całodobowej i w pełnym zakresie, ale także – niestety – te osoby niepełnosprawne intelektualnie, które mogłyby mieszkać same i samodzielnie prowadzić swoje gospodarstwo przy odpowiednim wsparciu otoczenia. Wśród 400 różnego typu placówek wychowawczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych, utworzonych i prowadzonych przez Koła PSOUU, są także i te, które nie tylko zapewniają osobom z niepełnosprawnością intelektualną całodobową opiekę, ale także przygotowanie i trening do samodzielnego zamieszkania. Stowarzyszenie prowadzi: pięć nowoczesnych, kameralnych domów pomocy społecznej (w Kołobrzegu, Nidzicy, Olsztynie, Otwocku, Tarnowie), w których na stałe mieszka 98 osób, osiem domów/mieszkań chronionych (w Bytomiu, Głogowie, Gdańsku, Jarosławiu, Nidzicy, Poznaniu, Szczecinie i Warszawie) dla 64 osób, tzw. Mieszkania wspomagane w Stargardzie Szczecińskim dla 33 osób oraz osiem tzw. mieszkań treningowych (w Jarosławiu, Kielcach, Krośnie, Nidzicy, Ostródzie, Policach, Warszawie oraz Starogardzie Gdańskim) dla 240 osób (dane na koniec 2011 r.).
Mieszkania chronione (nazywane przez mieszkańców domami   rodzinnymi) to takie, w których osoby z niepełnosprawnością intelektualną przebywają na stałe, z których wychodzą do pracy lub na zajęcia w placówkach dziennego pobytu, a emeryci przebywają w nich cały czas. Mieszkańcami są zwykle osoby, które utraciły już bliskich. Nowy dom ma zapewnić im życie w warunkach zbliżonych do rodzinnych, w przyjaznym, otwartym środowisku. Dom prowadzą sami mieszkańcy przy wsparciu instruktorów. Lokatorzy obu płci nie tylko wspólnie dbają o dom  i siebie nawzajem – m.in. sprzątają, gotują, podają posiłki, robią zakupy –ale także spędzają wolny czas w mieszkaniu i poza nim (np. na wycieczkach plenerowych, wyjściach do kina). Pierwszą tego typu placówką w Polsce jest utworzony w 1992 r. przez Warszawskie Koło PSOUU Dom Rodzinny im. Czesławy Rzymowskiej. Interesującym przykładem mieszkania wspomaganego jest projekt prowadzony przez Koło PSOUU w Stargardzie Szczecińskim. Tamtejsze Towarzystwo Budownictwa Społecznego, stawiając nowe bloki, część lokali w każdym z nich przeznaczyło na samodzielne mieszkania dla osób z niepełnosprawnością intelektualną.

Z kolei mieszkania treningowe – jak wskazuje ich nazwa – służą osobom z niepełnosprawnością intelektualną do przygotowania się do samodzielnego prowadzenia własnego gospodarstwa domowego. Trening jednej osoby trwa od trzech do siedmiu dni i jest zazwyczaj cyklicznie powtarzany do uzyskania trwałych efektów. W tym samym czasie w jednym mieszkaniu przebywa kilka osób wraz z trenerem, który ćwiczy z lokatorami codzienne czynności, np. planowanie dnia – od pobudki po sen – dbanie o porządek, gotowanie posiłków, zakupy, zarządzanie wydatkami.
PSOUU to nie jedyna organizacja pozarządowa w kraju, która utworzyła i prowadzi placówki mieszkalnictwa chronionego dla osób z niepełnosprawnością intelektualną.
Polskie prawo daje taką możliwość nie tylko organizacjom pozarządowym, ale także jednostkom samorządu lokalnego. Problemem wciąż pozostaje stałe finansowanie działalności takich placówek.
Pobyt osób z niepełnosprawnością intelektualną w domach pomocy społecznej opłacany jest przez ich rodziny albo, jeśli bliskich zabraknie, przez skarb państwa. W mieszkaniach chronionych, wspomaganych i treningowych przebywają osoby, które pobierają różnego rodzaju świadczenia (np. rentę socjalną, rodzinną, zasiłki). Często uczęszczają jednocześnie na warsztaty terapii zajęciowej, do środowiskowych domów samopomocy albo pracują w przedsiębiorstwach na tzw. rynku chronionym (w zakładach aktywności zawodowej, zakładach pracy chronionej) lub na tzw. rynku otwartym (w instytucjach publicznych i firmach). Ich świadczenia i wynagrodzenia są zazwyczaj tak niewielkie(osoby te pracują na część etatu, aby nie stracić renty), że nie stać ich na kupienie mieszkania i utrzymanie go. Odpłatność za pobyt lokatorów w mieszkaniach chronionych ustalana jest przez ośrodki pomocy społecznej, które kierują tam osobę z niepełnosprawnością intelektualną.
Placówki mieszkalne, prowadzone przez Koła terenowe Stowarzyszenia finansowane są z różnych źródeł – przez samorządy gminne i powiatowe, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, regionalne ośrodki pomocy społecznej, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Niestety, finansowanie to przyznawane jest zazwyczaj na określony czas, np. na rok lub dwa, czyli na tyle, ile trwa dany projekt.
Dzięki dotacjom, osoby z niepełnosprawnością intelektualną mogą prowadzić życie zbliżone do życia osób pełnosprawnych. Mieszkanie ze zindywidualizowanym wsparciem  to dla nich nauka nowych umiejętności społecznych, ale też przygotowanie do chwili, w której ich bliskich zabraknie.
Wiele osób z niepełnosprawnością intelektualną chce i może mieszkać niezależnie, pod warunkiem, że otrzymają one odpowiednie wsparcie ze strony otoczenia. Wsparcie – a nie opiekę, czy wyręczanie.
(Społeczeństwo dla Wszystkich- czerwiec 2012).


Zobacz raport pdf 3 375 KB

 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego